මා කියවූ වටිනා පොතක්.මෙහි පරිවර්තන ලිපි පෙළක් මෙතැන් සිට ඉදිරියට බලාපොරොත්තු වන්න. 
good reads ratings:
https://www.goodreads.com/book/show/7363776-99-practical-ways-to-save-on-prescription-drugs

ඇයි බැරි බෙහෙත් වලට යන වියදම් අඩු කර ගන්න?

බෙහෙත් වලට දෛනිකව යන වියදම් පාලනයක් කර ගන්න ඕනද?,එය කල හැකියි,අවශ්‍ය වන්නේ කාලය සහ සුළු කැපකිරිමක් සහ උත්සාහයක්.මේ පොත ලියන්න ඖෂධවේදියෙක්,ඖෂධාලයක වැඩ කරන,තමාගේ සේවාදායකයන්ගේ දස දහස් ගණනින් මුදල් ඉතිර කර දුන්,දැන් ඔහුට අවශ්‍යයි ඔබටත් උදව් කරන්න.මුදල් ඉතුරු කරගන්නා උපාය මාර්ග සරලව ඉගෙන ගන්න.දැනුම සහ ක්‍රමෝපායන් හදාරන්න,ජීවිතයට එකතු කරගන්න.

මේ පොත කරුණු 99 ඉතා සරල ගෙන එයි,

කොහොමද ඔබගේ බිලෙන් 80% දක්වා හෝ නොමිලයේම බෙ‍හෙත් ලබා ගන්නේ,

ඔබගේ මෙඩිකල් කවරේජ් එක ගැන දැන ගෙන රක්ෂණයෙන් කොහොමද මුදල් ලබා ගන්නේ,

ඔබ කොහොමද ඖෂධවේදියා සමග යහපත් සම්බන්ධතාවක් ගොඩ නගා ගන්නේ,ඔහු ගෙන් උදව් උපකාර ලාබා ගන්නේ, මුදල් ඉතුරු කර ගන්නා අයුරු,

ෆාමසියට අදාල භාෂිත වචනයන් දිනපතා භාවිතයට හුරු වීම,ඒ අතරට බෙහෙත් වල විද්‍යාත්මක නාමයන්,පළමුව කල හැකි ප්‍රතිකර්මයන්,හදිසිඅවස්තාවකදී මුහුණ දෙන ආකාරය,සහ ෆමසියේදී කොහොම මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමට සකසුරුවම් වන්නේ

අවශ්‍ය දේ පමනක් මිලට ගන්න,අඩු මිලම තෝරා ගන්න,අඩුවෙන් ෆාමසියට පිවිසෙන්න,

අපගේ වෙබ් අඩවියට පිවිසෙන්න,තවත් බොහෝ දේ දැන ගන්න,සරල ක්‍රියා කාරකම් තුලින් මුදල් ඉතිරි කරන්න පටං ගන්න,අනෙක් අය කියන කතා කියවන්න,එකිනෙකාට උදව් කරන්න....

ආර්තව දින ප්‍රමාදයට Primolut N 5mg.

ලොව සුපතල Bayer ආයතනයෙන් ලොවට හඳුන්වා දුන් Primolut N 5mg. ඉහල ප්‍රමිතියකින් හා ගුණාත්මකභාවයකින් යුත්  ඖෂධයකි. මුඛ මාර්ගයෙන් ලබා ගත යුතු පෙත්තකි.මෙහි භාවිතාවන් කිහිපයක් ඇත.ප්‍රධාන ම වශයෙන් කාන්තාවන් ආර්තව දින ප්‍රමාද කර ගැනීමට මෙය ලබා ගනී.මෙහි ඇති වටිනාකමට හේතු වන්නේ ලොව විශිෂ්ට ආයතන නාමයකින් මෙම බෙහෙත වෙළඳපොළ කරා පැමිණිමයි. අපි හොයා බලමු මේ බෙහෙත කොහොමද ලබා ගන්නේ සහ මොනවද අප දැන ගත යුත්තේ කියා.

 Primolut N 5mg.භාවිතා කරන්නේ මොනවාටද?

Primolut N 5mg. යනු ඉහත සඳහන් ලොව සුපතල Bayer ආයතනයෙන් ලොවට හඳුන්වා දුන් සන්නාම නාමයයි.මේ බෙහෙත ආර්තව දින ප්‍රමාද කිරීමට උපයෝගී කරගනු ලබයි.මෙය කිසි සේත්ම උපත් පාලන පෙත්තක් ලෙස ර්‍කයා නොකරන බව මතක තබා ගන්න.මේ බෙහෙතට ගර්භණිභාවය කිසි සේත් නැති කිරීමේ හැකියාවක් නැත.

මෙහි අඩංගු වන්නේ Norethisterone (Progestogen) නමැති කාන්තා හෝමෝනය  මගින් ආර්තවය සිදු වන කාල සීමා වෙනස් කල හැකිය. තවද ආර්තවය ඉතා දිගුවට සිදුවෙන සහ අක්‍රමවත් ආකාරයට සිදු වේ නම්ද මේ බෙහෙත ලබා දෙනු ලබයි.Endometriosis වැනි තත්වයකදී ද මේ බෙහෙත ලබා දෙයි.Pre-menstrual syndrome සහ ඒ හා සම්බන්ධ ලක්ෂණයන් රෝගීන් තුල දක්නට ඇත්නම් මෙය ලබාදෙයි.

ආර්තව සිදුවීමට නියමිත දින පමා කර ගැනීමට මෙය ලබා ගන්නේ කෙසේද?

මේ බෙහෙතට දින 14කින් අාර්තව දින ප්‍රමාද කල හැකියි.නමත් දින 10 සිට 14 දක්වා වෙනස් විය හැක.ආර්තව චක්‍රය මනා ලෙස හැසිරවීම මගින් ඔබට ඔබගේ ජීවිතයේ මුහුණ දෙන හදිසි අවස්ථාවන් වලදී ගැටලුකාරී නොවී සිටීමට ඔබව සූදානම් කරවයි.උදාහරණ ලෙස පවුලේ විශේෂ අවස්තා,ක්‍රීඩා තරඟ ඉසව්,විනෝද චාරිකා හෝ ඔබ විදේශගත වන විටක.

progesterone හෝාමෝන මට්ටම ආර්තවය සිදුවන්නට ලං වත්ම ඉහළ මට්ටමකට ලඟා වෙයි.මේ නිසාම ආර්තවය සිදු වන්නට පටන් ගනී.එමගින් ගර්භාෂයේ බිත්ති ගනකම අඩු කරයි ගැබ් ගැනීමක් සිදු නොවුණ බවට සලකුණක් වශයෙන්.ගැබ් ගැනීමක් සිදු වුවද මේ හෝමෝ්න මට්ටම පහළ යෑමක් සිදු නොවෙයි.මෙමගින් පිළිසිඳ ගැනීමක් සිදු වූ අවස්තාවේ සිට දරුවා ආරක්ෂා කරමින් ගර්භාෂ බිත්ති ඝණ කම්ව පවත්වා ගනී.

Primolut N 5mg යනු Norethisterone වේ.එනම් කෘත්‍රිම progesterone ය.එමගින් ගර්භාෂ බිත්ති නිරෝගීවත් ඝණකම්වත් පවත්වාගෙන යයි.එමගින් සරු නොවූ ඵලය පිටතට යාමට නොදී තබා ගනී.කල් දැමීමක් හෝ නිවැරදි කර ගැනීමට උපකාරී බවක් ලැබෙයි.සැබැවින්ම අධික වේදනා කාරී හෝ අක්‍රමවත් ආර්තවයන් අත් විඳින කාන්තාවන්ට.

විවිධ අවස්තාවන්හිදී Primolut N 5mg  භාවිතයට ගත යුතු ආකාර කිහිපයක්

ගොඩක් දෙනෙක් නිවැරදි ආකාරයට මේ බෙහෙත භාවිතා කරන්න නොදන්නා බවක් පෙනී යයි.පෙති වශයෙන් එන මෙය ජලය සමග පානය කල යුතුයි.ගත යුතු මාත්‍රාව අවස්තාව සහ ස්වභාවය අනුව වෙනස් විය හැකිය.

1. අක්‍රමවත් රුධිර වහනයක් නම් නියමිත මාත්‍රාව වන්නේ පෙති 1  බැගින් දිනකට 3න් වරක් දින 10ක්.

2. ප්‍රාථමික හෝ ද්විතියික තත්වයේ අනාර්තවය (ඔසප් නියමිත දිනට /කාලයට සිදු නොවීම) නියමිත මාත්‍රාව වන්නේ පෙති 1  බැගින් දිනකට 1-2ක්  දින 10ක්.

3.Premenstrual syndrome (PMS) නියමිත මාත්‍රාව වන්නේ පෙති 1  බැගින් දිනකට 3න් වරක් ඩිම්බ මෝචනයෙන් පසු දින.

4.ආර්තවය සිදුවන දින කල් දා ගැනීමට ගර්භණී කාන්තාවන් මෙය ලබා නොගත යුතුයි.  නියමිත මාත්‍රාව වන්නේ පෙති එක බැගින් දිනකට දෙවරක් හෝ තුන්වරක් දින දහයක්  හෝ දාහතර දිනක් වීමට නියමිත ආර්තව දිනයට දින තුනකට පෙර පටන් ගත යුතු බව සිහියේ තබා ගත යුතුය.බෙහෙත නවතා දමා දින 2ක් 3ක් ඇතුලත නැවත ආර්තවය නියමිත පරිදි සිදු වීමට පටන් ගනී.

මතු සම්බන්ධයි

ඇස් කැසීමක්ද?

ඇස් කැසීමක්ද?

ඇයි එහෙම වෙන්නේ සහ කුමක්ද අපට කල හැක්කේ.

ලිව්වේ නුවන් චින්තක.

කැසීම් බොහෝ විට ඉතා සුලුවෙන් පටන් ගෙන කාලයත් සමග ඉතා තදබල ආසාධිත තත්වයක් කරා ම යාමට හැකිය.අක්ෂි රෝග නිවාරණ මධ්‍යස්ථානයක දිනකට පැමිණෙන බොහෝ පිරිසක් මේ රෝගී තත්වයෙන් පීඩා විඳ පිලියම් සොයමින් පෝළිම් වලට වී සිටීම ඉතාම සුලභය.මෙයට එක් ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස අසාත්මිකතා තත්වයන් හඳුනාගත හැක.ඔබත් මෙවැනි රෝගී තත්වයකින් පිඩා විඳිනවාද?

එහෙනම් ඔබ පළමුවකල යුත්තේ,මෑතකදීම ඔබ මිලදී ගෙන පාවිච්චි කරන ර්‍ක්‍රම් වර්ගයක්,සබන් වර්ගයක්,හෝ රූපලාව්‍යයට අදාල ද්‍රව්‍යයක් නිසා දැයි, මේ ආසාධිත තත්වයට මුල වී ඇත්තේ යන්න සොයා බැලීමයි.ඇස් බොහෝවිට මල්පරාග,දුහුවිලි,හා සත්ව ලොම් විශේෂයෙන්ම සුරතලට නිවසේ ඇති කරන බළලුන් හා බල්ලන් නිසා  අසාත්මිකතා තත්ව ඇති කරවයි.මෙවැනි දේවල් වලින් ඔබ ඈත් විය යුතුයි.හැකි සෑම වේලාවකම,පුළුවන් නම් ඇස සේදීම සඳහා සේලයින් වතුර භාවිතා කරන්න.ප්‍රති අසාත්මිකතා පෙති හෝ දියර ආකාර භාවිතා කරන්නත් පුළුවනි.

රෝග ලක්ෂණ පහ ව යන තුරු සිවි කාච හෙවත් Contact lenses පැලඳීමෙන් වැලකී සිටීම බොහොම හොඳයි.

සිවි කාච පැලඳීම ඇස් වල කැසීම් ඇති කිරීමට හේතු වෙයි.යම්කිසි පළුදු වීමක් ඇති අවස්ථාවක හෝ නිවැරදිව පිරිසිදු කිරීම් වලට ලක්නොකර පැලඳීමෙන් මේ තත්වය වඩා බරපතල විය හැකියි.තවද නිවැරදී ප්‍රමාණයේ සිවි කාචයක් නොපැලඳීම තුල තත්වය තත්වය තවත් බරපතලය.නිවැරදී ව ලබා දී ඇති උපදෙස් මත පමණක් කාච පිරිසිදු කිරීමේ ර්‍ක්‍රයාවලිය සිදු කරන්න.

තවත් කරුණක් ලෙස Dry eye syndrome හැඳින්විය හැකියි.මෙයට හේතු වන්නේ ප්‍රමාණවත් තරම් ලිහිසි කාරකයන් ඇස තුල ස්වාභාවිකව නිපද නොවීමයි.මේ සඳහා හේතු කිහිපයක් කියන්න පුලුවන්, වයසට යාමත් සමග ඇතිවන තත්වයන්,ලේසර් කිරණ මගින් සිදු කරන ශල්‍යකර්මයන් හේතුවෙන් සිදුවන යම්කිසි සංකූලතාවයන්,හෝ ඔබ ගන්නා සමහර බෙහෙත් වර්ගයන් නිසා උදාහරණ (Decongestones,Antidepressants) දුම්පානය,ඇසිපිය නොගසා බොහෝ වේලාවක් සිටීමත්,වියලි පරිසරික තත්වයන් තුල සිටීමත් දැක්විය  හැකියි.සේලයින් වතුර,කෘත්‍රීම කඳුලු ලිහිසි කාරක(Lubricants) ආදී,අපහසුතා මැඩ ගැනීමට භාවිතා කල හැකියි.

මීට අමතරවත් යම් කිසි අපහසුතාවයන් පවතී නම් සමහර විට ඇසෙන් දියර වැනි යමක් ගැලීමක්,උගුරේ යම් කිසි ආසාධිත තත්වයක්,දැඩි වේදනාවක්,පෙනීමේ අපහසුතාවයක්,ඔබට වෛද්‍යය උපදෙස් පැතිය යුතු අවස්ථාවකි.ඇස් රතු වීම පිලිබඳ,කැසීමක්,දියර ගැලීමක් සමහර විට අප හිතනවාට වඩා විමසිලිමත් විය යුතු දෙයක් බවයි.

ආතතිය ඔබව රෝගී කරවයි.

ආතතිය ඔබව රෝගී කරවන කරුණු හතක් මම කියන්නම්.

1.) අසාමාන්‍ය ලෙස බර අඩු වීම.
ආතති තත්වයකදී සිරුරේ හෝමෝන මට්ටම් වෙනස් වෙයි.එමගින් කෝටිසෝල් හෝමෝනය නිදහස් වීමක් සිදුවෙයි.එයින් සිරුරේ තැන්පත් මේදය පරිවෘත්තිය වෙනස්කිරිමකට භාජනය කරයි. මේදය පමනක් නොවෙයි, ප්‍රෝටීන කාර්බෝහයිඩ්‍රේටද අයිතිවෙයි.ආතතිය නිසාම කෙනෙකු ගේ ආහාර ගැනීමේ වෙනස් කම් සිදු වෙයි,ඒ වඩා වැඩි ආහාර ප්‍රමානයක් ගැනීම හෝ පමනට වඩා අඩුවෙන් ආහාර ගැනීමක් ලෙස.

කල හැක්කේ කුමක්ද?
පුරුද්දක් ලෙස, ප්‍රෝටීන බහුල ඇට වර්ග ආහාරයට ගැනීම හොඳ පුරුද්දක් ,ආහාර අඩුවෙන් ගත් කෙනෙකු ට.පමනට වඩා අහාර ගන්නා කෙනෙකුට නම් ඒ මගින් හොඳ fibre ප්‍රමානයකුත් සිරුරට ලැබෙයි.

2.) කුෂ්ට රෝග හිටි හැටියේ සෑදීම .
ඔබ නිරන්තරයෙන්ම ආතතියෙන් පසුවන කෙනෙකු,නම් සිරුරේ නිරතුරුවම හිසටැමින් ස්‍රාවය දකින්නට පුලුවනි,එයින්ම සම මතුපිට කුෂ්ට දද වැනිදේ හට ගැනීමට විශාල ඉඩ කඩක් ඇත.ඔබේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය තාවකාලිකව අඩාලවීමක් ආතතිය මගින් සිදුකරයි .සම මත දැවිලි ගති,ආසාදන තත්වයක් දක්වා යෑමට ඉඩකඩක් තිබෙයි.එය සමේ සංවේදීතාවය පවා නැති කරදැමීමටපසුබට නොවෙයි.

කල හැක්කේ කුමක්ද?
ශීත වතුරෙන් පොඟවන ලද පිරිසිදු තුවායකින් වසා තබන්න.නැතිනම් ප්‍රති අසාත්මිකතා පෙති භාවිතා කරන්න.

3.) මානසික ව්‍යාකූලත්වයට පත්වීම.
අති විශාල කෝටිසෝල් ප්‍රමාණයක් නිදහස් වීම තුල මානසික ඒකාග්‍රතාවයට දැඩි ලෙස හානිකරයි.මානසික සමතුලිතතාවය ද බිඳ දමයි.මතකය පිලිබඳ ප්‍රශ්න ඇති කරයි.කේන්ති යාම..භින්නෝන්මාදය දක්වා ම මෙය ගමන් කල හැකිය.

4.) හිසේ කැක්කුම .
ආතතියට ලක් වූ ඔබ තුල ශරීරයේ මාංශපේෂි තද වීමකට ලක් වීම බොහොම සුලභ ලක්ෂණයක්.එම නිසාම හිසරදයක් ඇති වීම ස්වභාවිකයි. ඉරුවාරදයට හැරීමටද ඉඩ කඩක් තිබෙයි.ආතතිය මේ සියල්ල ඉහල දමනවා නිසැකය.

කල හැක්කේ කුමක්ද?
වේදනා නාශක ගැනීමේ අකමැත්තක් තිබේ නම්,ලැවැනඩර් හෝ පෙපර්මින්ට් තෙල් ආරම්භයේදීම නළල මත දමා සම්භාහනය කරන්න.

5.) ආමශගත තුවාල.
ආතතියට පුලුවන් ඔබගේ ආමාශගත අම්ල ප්‍රමානාත්මකව වැඩි කරන්න.එය බඩ-පපුව දැවීමක් දක්වා වැඩි විය හැකිය.එමගින් ආමාශය හිස් වන කාලයද වඩා පසුගාමී කරවයි.මේ හේතු නිසා ජීර්ණ  ක්‍රියාවලියෙදී නිපදවෙන වායු හා අතුරුපල බඩවැල්තුල පසුවන කාලසීමාවද වැඩි කරයි.එමගින් cramps, හා බඩබුරුලට යාම වැනි විවිධ සංකූලතා ඇති විය හැකියි.

කල හැක්කේ කුමක්ද?
ප්‍රතිඅම්ලකාරක පෙති දෙකක් ගැනීම...හෝ ඉඟුරු අඩංගු තේ පානය කිරිම.

6.) හිස කෙස් සැලී යාම.
ආතතිය ඍජුවම හිසකෙස් සැලීයාමට බලපායි.ආතතිය මත ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වෙයි,එයම හිසකෙස් සැලීමට හේතු කාරනාවක් වෙයි.

කල හැක්කේ කුමක්ද?
ඉවසන්න.ආතතිය පාලනය කරගෙන සාමාන්‍ය තත්වයට පැමිණි විගසම හිසකෙස් වැවීම පෙර පරිදි සිදුවීමට පටන් ගනීවි.

7.) සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව
ආතතිය මගින් ඔබගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය පහලට දමයි.එමගින් සිදුවන්නේ විෂ බීජයන්ට එරෙහිව ශරීරය සටන් කිරීම දැඩි අපහසුතාවයකට ලක්වීමයි.නවතම ගවේෂණයකින් සොයාගෙන ඇත්තේ ආතතියකින් පසුවන පුද්ගලයන් ඉතා පහසුවෙන් උණ සහ සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව ට ගොදුරු වන බවයි.

කල හැක්කේ කුමක්ද?
දැක්වෙන ආකාරයට,පලමු පැය 24 තුල ලොසිංජයක් (උගුර ආසාදනයට පිලියෙල කර ඇති), හෝ Zn අඩංගු විටමිනයක් භාවිතා කිරීමෙන් බොහෝ දුරට ප්‍රතිඵල ලබා දෙනබවයි. තවද ආතතියෙන් මීදීමට ,භාවනා ක්‍රම, නිසි ආහාර(සෞඛ්‍ය සම්පන්න),දිනපතා ව්‍යායාමයන්හි යෙදීම,නිසි පරිදි නින්දක් ලබාගැනීමද සඳහන් වෙයි.මන්ද, මේ සියල්ල මගින් ඔබගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ හැකියාව ඉහල යන බැවිනි.

නව්‍යකරණය…

 

බෙහෙත් හේත් පිටුව නව්‍යකරණයට ලක්කිරීමේ පලමු වෑයම.

බොහෝ කලකට පසු නැවතත් ලිපියක් සම්පාදනය කර ,ඔබ වෙත ලබා දීමට පුංචි ඉඩක් ලද මොහොතකි මේ.

 

2016.ජුනි 13 වැනිදායින් පසු නැවත මේ ලිපිය ලිවීමට මා හට උනන්දුවක් ඇති කලේ මා කියැවූ ලිපියක් නිසාවෙනි.එම ලිපියේ පරිවර්තන ලිපියක් මේ සමග ගෙන ඒමට මා බලාපොරොත්තු වෙමි.

 

ස්තුතියි…!!

Psoriasis (සොරයිසිස්) ගැන කරුණු 6ක්.

රෝගී තත්වයන් අවම මට්ටමක පවත්වා ගැනීමකට……

ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාවලිය ශරීරයට  වැරදි විදියකට ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් ලෙස මෙම රෝගී තත්වය ඇතිවන බව කිව හැකිය.

 අප ශරිරය තුල ඇති සුදු රුධිරාණු සෛල මගින් අප ශරීරයේම නිරෝගී සෛල විශේෂයෙන් ම සම මත ඇති සෛල ගොනු වෙත‍ එල්ල කරන ප්‍රහාරයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.සැලකිය යුතුයි මෙම රෝගී තත්වය පුද්ගලයකුගේ  පුද්ගලික පවිත්‍රතාවයේ අඩු පාඩු වක් නිසා සුදුවන්නක් නොවන බව.එසේම Psoriasis බෝ නොවන රෝගයක් ද වන බව.ස්පර්ශයෙන් මෙය ආසාදනය වන්නක් නොවන බව.

සමහර බාහිර සාධකයන් ඔස්සේ මේ රෝගී භාවය උත්සන්න කර විය හැකිය.. ඒ කරුණු අතර මේවා ප්‍රමුඛත්වයක් ගනී.

1. මානසික ආතතිය.
2. කල් පවතින තුවාල ආසාදිත තත්වයන්.
3. බොහෝ කලක සිට මධ්‍යසාර පානයට නතුව සිටීම.
4. දුම් පානය.
5. ආර්තවහරණය.
6. සමහර ඖෂධ වර්ග ගැනීම.

Psoriasis නම් රෝගී තත්වය වර්ග කිහිපාකාරයක් දැක ගැනීමට හැකිය. බොහෝ විට දක්නට ඇත්තේ දණහිස් මත ඇතිවන කොරොස් සහිත පැහැයෙන් රත් පැහැ ගත් පැල්ලම් ය. තවද මේවා වැළමිට,ගෙල පෙදෙස් වලද සුලභව දැක ගත හැකිවනු ඇත.

ඇඟිලි,හිස් කබළ,ලිංගාශ්‍රිතවද පැතිර යා හැකිය.මේ රෝගී තත්වයට නිට්ටාවට සුව කල හැකි රෝගයක්නොවේ.නමුත් ප්‍රතිකර්ම ක්‍රම කිහිපයක් මගින් බොහෝ දුරකට හෝ සහ මුලින්ම රෝග ලක්ෂණ සුවපත්කි රීමක් සිදු කර ගත හැකිය.Ixekizumab දැනට සොයාගෙන ඇති ඉදිරියෙන්ම සිටිනා 90% කට වඩා ප්‍රතිඵල පෙන්වා ඇති ඖෂධයයි.

කක්කල් කැස්ස ගැන යමක්. (Whooping Cough)

කක්කල් කැස්ස යනු දැනට දරුණු ගණයට වැටෙන ශ්වසන පද්ධතිය ආශ්‍රිතව බෝවන රෝගයකි. රෝගය පතුරවන්නේ bordetella pertussis නම් බැක්ටීරියාවයි. නමුත් වැඩිහිටි පුද්ගලයන් සඳහා මාරාන්තික තත්වයක් දක්නට නොමැති බවක් පෙන්වයි.මේ රෝගයේ රෝග වාහකයන් වන්නේ බොහෝදුරට වැඩිහිටි පිරිසය.මේ නිසාවෙන්ම කුඩා දරුවන් රෝගයට පාත්‍ර විමට මෙය බලපා තිබේ.බැක්ටීරියාවට එරෙහිව ප්‍රතිශක්තිය ඉහළ දැමීම තුලින් රෝගය පැතිර යෑමට තිබෙන ඉඩකඩ අහුරා දැමීමට පුලුවනි.

කොහොමද මෙය බෝ වන්නේ?…

ප්‍රධාන වශයෙන්ම සිදු වන්නේ කැස්ස සහ කිඹුහුම් වායු ගෝලයට පිට කිරීම මගිනි.බැක්ටීරියාව ශරීරගත වී දින 7-10 පමණ ගත වූ පසු රෝග ලක්ෂණ දැක ගැනීමට පුළුවනි.එය ප්‍රධාන වශයෙන් කැස්ස ලෙසය.තවද,සොටු දියර ගැලීම,උගුර ප්‍රදාහයට ලක්වීමත් පවතී.මූලික වශයෙන් ඇති වන රෝග ලක්ෂණ බෝහෝ විට සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවක් ලෙස වරදවා තේරුම් ගැනීමට හැකිය.මේ හේතුව නිසාම බොහෝ වැඩිහිටියන් තමන් මේ රෝගයට පත් වී ඇති බවක් නොදන්නා බවක් ද සිදුවේ.

මෙය මාරාන්තික ද?…

2008 ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානයේ දත්තයන්ට අනුව සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් තුල,195,000 කට වඩා දරුවන් ප්‍රමාණයක් වසරකට මිය යන බව කියයි.සංවර්ධිත රටවල් වලද කුඩා දරුවන් වැඩියෙන් ගොදුරු වන බවක් පෙනේ.දියුණු රටවල් වල ලබාදෙන ප්‍රතිකර්ම වලට අනුව නම් 84%ක රෝග නිවාරණ ආරක්ෂාවක් තහවුරු කර ගැනීමට හැකියාවක් බෙහෙත් මාත්‍රා 3ක් ලබා දීමෙන්ම සැලසී  ඇත.ඒ අතරට booster doses ද ඇතුලත් කොට ඇති බව පවසයි.නමුත් එයට ඇති ප්‍රතිශක්තිමය හැකියාව කාලයත් සමග අඩු වන බවත්, එනම්අවම ලෙස වසර දහයකට වරක් වත්  නැවත නික්ෂේපණය කර ගැනීම වැදගත් බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පවසයි.